پروانه سبز گمرکی یکی از مهم ترین اسناد در فرآیند ترخیص کالا از چین و سایر کشورهای در گمرک ایران است. این سند نشان می دهد تمامی تشریفات قانونی، از جمله بررسی اسناد، ارزیابی کالا، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و اخذ مجوزهای لازم با موفقیت انجام شده و کالا مجاز به خروج از گمرک است. بدون این برگه، امکان ترخیص کالا وجود ندارد. در ادامه این مقاله از وانیکس کمپانی در مورد برگ سبز گمرک صحبت می‌کنیم و به مسائل پیرامون این موضوع می‌پردازیم.

پروانه سبز گمرک چیست؟

پروانه سبز گمرکی که به آن برگ سبز گمرکی نیز گفته می شود، سند رسمی و قانونی صادر شده از سوی گمرک است که نشان می دهد کالا تمامی مراحل تشریفات گمرکی را با موفقیت پشت سر گذاشته است. صدور این سند به معنای آن است که:

• اسناد و مدارک کالا بررسی و تایید شده است
• حقوق و عوارض گمرکی پرداخت شده است
• مجوزهای لازم از سازمان های ذی ربط اخذ شده است
• کالا از نظر گمرک هیچ مانع قانونی برای ترخیص و خروج از انبار گمرک ندارد

پروانه سبز گمرکی یکی از مهم ترین مدارک در فرآیند واردات و صادرات محسوب می شود و بدون صدور آن، ترخیص قانونی کالا امکان پذیر نخواهد بود.

اطلاعات روی پروانه سبز گمرکی

اطلاعات درج شده در پروانه سبز گمرکی مشخصات کامل کالا، صاحب کالا، اطلاعات اظهارنامه و جزئیات مالی و گمرکی را در بر می گیرد. این اطلاعات برای شناسایی محموله، کنترل فرآیند ترخیص کالا از دبی، محاسبه حقوق و عوارض گمرکی و تایید خروج قانونی کالا از گمرک ثبت می شوند و به عنوان یکی از مهم ترین اسناد بازرگانی در واردات و صادرات مورد استفاده قرار می گیرند.

اطلاعات درج شده روی پروانه سبز گمرکی عبارتند از:

• کد ۸ رقمی ثبت سفارش کالا
• شماره کوتاژ (شماره اظهارنامه گمرکی)
• نام و مشخصات کالا (نوع، شرح و تعرفه)
• تعداد بسته ها و نوع بسته بندی
• وزن خالص و وزن ناخالص کالا
• ارزش گمرکی کالا و قیمت نهایی
• نام و مشخصات واردکننده یا صادرکننده
• شماره قبض انبار
• شماره انبار گمرکی
• تاریخ ورود کالا به انبار
• تاریخ خروج کالا از انبار
• شماره بیجک گمرکی (مجوز خروج)
• مشخصات وسیله حمل (کامیون یا کانتینر)
• حقوق ورودی، عوارض و هزینه های پرداخت شده گمرکی
• مهر و تایید نهایی گمرک برای ترخیص کالا

نمونه برگ سبز گمرکی

در ادامه یک نمونه پروانه سبز گمرکی آمده است:

چه زمانی پروانه سبز گمرکی صادر می شود؟

پروانه سبز گمرکی زمانی صادر می شود که تمام مراحل تشریفات گمرکی کالا به طور کامل انجام شده باشد؛ یعنی پس از ثبت و بررسی اظهارنامه، ارزیابی و تطبیق کالا با اسناد، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و در صورت نیاز دریافت مجوزهای قانونی، گمرک تایید نهایی را صادر می کند.

در این مرحله که معمولا آخرین بخش فرآیند ترخیص است، کالا از نظر قانونی برای خروج از انبار گمرک مشکلی ندارد و پروانه سبز به عنوان مجوز نهایی ترخیص صادر می شود و عملاً نشان دهنده پایان فرایند گمرکی و اجازه تحویل کالا به صاحب آن است.

مراحل دریافت پروانه سبز گمرکی

فرآیند دریافت پروانه سبز گمرکی در واقع آخرین و مهم ترین بخش از تشریفات گمرکی برای ترخیص کالا است. این سند پس از طی مراحل ثبت اظهارنامه، بررسی اسناد، ارزیابی کالا و پرداخت حقوق و عوارض صادر می شود و به عنوان مجوز رسمی خروج کالا از گمرک شناخته می شود. در ادامه مراحل گام به گام برگ سبز گمرکی اشاره می کنیم:

1- دریافت نام کاربری و ورود به سامانه EPL

در اولین مرحله، صاحب کالا یا نماینده قانونی باید به سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی مراجعه کند و نام کاربری و رمز عبور دریافت نماید. این اطلاعات معمولاً از طریق گمرکات یا به صورت حضوری صادر می شود. سپس ورود به سامانه EPL انجام می گیرد تا امکان ثبت اطلاعات فراهم شود.

2- ثبت اظهارنامه گمرکی

در این مرحله، تمامی اطلاعات کالا شامل نوع، ارزش، وزن، تعداد و کشور مبدا در اظهارنامه گمرکی ثبت می شود. همچنین اسنادی مانند فاکتور خرید، بارنامه و گواهی مبدا در سامانه بارگذاری می گردد. این اظهارنامه آغاز رسمی فرآیند ترخیص کالا محسوب می شود.

3- ارائه مدارک و اسناد به گمرک

پس از ثبت اظهارنامه، مدارک فیزیکی یا الکترونیکی به گمرک ارائه می شود. این مدارک شامل بارنامه، پکینگ لیست، بیمه نامه، قبض انبار و مجوزهای لازم است. کارشناسان گمرک صحت اسناد را بررسی می کنند تا از تطابق اطلاعات اطمینان حاصل شود.

4- ارزیابی و کنترل کالا توسط کارشناسان

در این مرحله کالا توسط کارشناسان گمرک بررسی می شود. ممکن است کالا فیزیکی کنترل شود یا صرفاً اسناد مورد ارزیابی قرار گیرد. هدف این مرحله اطمینان از صحت اظهارنامه و رعایت قوانین واردات یا صادرات است. در صورت نبود مشکل، پرونده وارد مرحله بعد می شود.

5- پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

پس از تایید کارشناسان، میزان حقوق ورودی، مالیات و سایر هزینه های قانونی محاسبه می شود. صاحب کالا باید این مبالغ را پرداخت کند تا فرآیند ترخیص ادامه یابد. پرداخت معمولاً از طریق سامانه های الکترونیکی انجام می شود و رسید آن در پرونده ثبت می گردد.

6- صدور پروانه سبز گمرکی و ترخیص کالا

در آخرین مرحله، پس از تکمیل تمام بررسی ها و پرداخت هزینه ها، پروانه سبز گمرکی صادر می شود. این سند به معنای مجوز رسمی خروج کالا از گمرک است و پس از آن کالا آزاد شده و می تواند به مقصد نهایی حمل شود.

مدارک مورد نیاز برای اخذ پروانه سبز گمرکی

برای ترخیص کالا از گمرک و دریافت پروانه سبز گمرکی، ارائه مجموعه ای از مدارک الزامی است. این مدارک توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی در سامانه EPL و به صورت فیزیکی یا الکترونیکی ارائه می شوند تا صحت اطلاعات کالا، مجوزهای قانونی و شرایط حمل بررسی شده و در نهایت اجازه صدور پروانه سبز صادر شود.

• کارت بازرگانی معتبر: برای انجام تشریفات گمرکی و ترخیص کالا، ارائه کارت بازرگانی فعال الزامی است. این کارت هویت تجاری صاحب کالا را تایید می کند.
• فاکتور تجاری: این سند شامل ارزش کالا، مشخصات فروشنده و خریدار و جزئیات دقیق محموله است. گمرک بر اساس آن حقوق ورودی را محاسبه می کند.
• بارنامه: بارنامه سند رسمی حمل کالا است که اطلاعات مسیر حمل، نوع وسیله نقلیه و مشخصات کالا را نشان می دهد.
• لیست عدل بندی: این لیست شامل جزئیات بسته بندی، تعداد کارتن ها، وزن خالص و ناخالص و نحوه چیدمان کالا است.
• گواهی مبدا: این مدرک کشور تولیدکننده کالا را مشخص می کند و در تعیین تعرفه گمرکی و بهره مندی از تخفیف های تجاری نقش مهمی دارد.
• قبض انبار گمرکی: این سند نشان می دهد کالا وارد انبار گمرک شده و تحت کنترل گمرک قرار دارد. بدون قبض انبار، ادامه مراحل ترخیص امکان پذیر نیست.
• مجوز ثبت سفارش (سامانه جامع تجارت): برای واردات کالا مورد نیاز است. این مجوز نشان می دهد کالا از نظر قانونی اجازه ورود به کشور را دارد.
• مجوزهای قانونی (استاندارد، بهداشت، قرنطینه و …): برای برخی کالاها مانند مواد غذایی یا تجهیزات خاص، دریافت مجوزهای سازمان های مربوطه الزامی است.
• اظهارنامه گمرکی در سامانه EPL: اظهارنامه الکترونیکی شامل اطلاعات کامل کالا، ارزش، وزن و اسناد پیوست است.

ارتباط برگ سبز گمرکی با مسیرهای سبز، زرد و قرمز

پس از ثبت اظهارنامه در سامانه EPL، سیستم هوشمند گمرک کالا را بر اساس سطح ریسک، نوع کالا، ارزش و سابقه واردکننده در یکی از این سه مسیر از جمله سبز، زرد و قرمز قرار می دهد و نتیجه نهایی این مسیرها در نهایت به صدور پروانه سبز گمرکی منتهی می شود.

در مسیر سبز، کالا کم ریسک تشخیص داده می شود و بدون بررسی فیزیکی یا اسنادی پیچیده، سریع تر به مرحله صدور پروانه سبز می رسد. در مسیر زرد فقط اسناد بررسی می شود و در مسیر قرمز علاوه بر اسناد، بازرسی فیزیکی هم انجام می شود که باعث افزایش زمان و هزینه ترخیص می شود.

هرچه مسیر کالا سبزتر باشد، فرآیند صدور برگ سبز سریع تر و کم هزینه تر است؛ هرچه به سمت مسیر قرمز برویم، کنترل ها سخت تر شده و زمان و هزینه ترخیص افزایش پیدا می کند

آیا بدون پروانه سبز امکان ترخیص کالا وجود دارد؟

خیر، ترخیص کالا بدون پروانه سبز (برگ سبز گمرکی) امکان پذیر نیست، زیرا پروانه سبز در واقع مجوز نهایی گمرک برای خروج قانونی کالا از اماکن گمرکی است. تا زمانی که این سند صادر نشود، کالا از نظر قانونی در مرحله تشریفات گمرکی قرار دارد و اجازه خروج ندارد. در برخی موارد ممکن است فقط مراحل اولیه انجام شده باشد یا کالا در وضعیت در انتظار بررسی باشد، اما برای تحویل نهایی و خروج از درب گمرک حتما باید پروانه سبز صادر شود.

نحوه استعلام برگ سبز گمرکی

استعلام برگ سبز گمرکی به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک ایران انجام می شود. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

1. باید وارد سایت epl.irica.ir/ecl شوید.
2. پس از ورود به حساب کاربری یا بخش استعلام، اطلاعاتی مانند شماره سریال اظهارنامه، کد ملی (در برخی موارد)، رمز دسترسی به پروانه و کد امنیتی را وارد کنید تا وضعیت ترخیص و جزئیات پروانه گمرکی نمایش داده شود.
3. پس از ثبت صحیح اطلاعات، امکان مشاهده، بررسی اصالت و حتی دریافت نسخه قابل چاپ برگ سبز فراهم می شود و دیگر نیازی به مراجعه حضوری به گمرک نیست.

مدت اعتبار پروانه سبز گمرکی چقدر است؟

مدت اعتبار پروانه سبز گمرکی به صورت کلی به نوع سند و شرایط ترخیص بستگی دارد، اما طبق رویه گمرک ایران، این پروانه بیشتر به عنوان مجوز نهایی ترخیص صادر می شود. پس از صدور، صاحب کالا معمولا حدود ۳۰ روز فرصت دارد کالا را از انبار گمرک خارج کند؛ در غیر این صورت ممکن است کالا مشمول هزینه انبارداری یا حتی مقررات کالای متروکه شود.

همچنین خود پروانه سبز در سامانه گمرکی به صورت الکترونیکی ثبت و قابل استعلام است و تا زمانی که فرآیند ترخیص و خروج کالا انجام نشده یا ابطال نشود، در سیستم معتبر باقی می ماند.

هزینه اخذ پروانه سبز گمرکی

هزینه اخذ پروانه سبز گمرکی به صورت یک مبلغ ثابت و مشخص نیست، بلکه به نوع کالا، ارزش محموله و خدمات مورد نیاز در فرآیند ترخیص بستگی دارد. در واقع خودِ پروانه سبز هزینه جداگانه ای ندارد، اما مجموع هزینه های گمرکی و خدماتی که تا مرحله صدور آن پرداخت می شود، مشمول هزینه هستند. این موارد عبارتند از:

• حقوق ورودی (حقوق گمرکی و سود بازرگانی)
• مالیات بر ارزش افزوده،
• عوارضی مانند یک درصد هلال احمر و ۴ درصد مالیات علی الحساب

همچنین هزینه های جانبی مانند انبارداری، تخلیه و بارگیری، کارشناسی و خدمات گمرکی نیز به آن اضافه می شود؛ به همین دلیل، هزینه نهایی می تواند از چند صد هزار تومان برای کالاهای ساده تا مبالغ بالاتر برای محموله های بزرگ یا حساس متغیر باشد و به شرایط پرونده بستگی دارد.

کاهش هزینه های ترخیص و گرفتن سریع برگ سبز با وانیکس کمپانی

پروانه سبز گمرکی در واقع سند نهایی و مجوز قانونی ترخیص کالا از گمرک است که پس از بررسی اسناد، پرداخت حقوق و عوارض و تایید نهایی گمرک صادر می شود. این سند نشان می دهد کالا بدون مشکل قانونی آماده خروج از انبار گمرک است. از طرفی، سرعت و دقت در انجام مراحل ترخیص نقش اصلی در کاهش هزینه ها دارد، زیرا بیشترین هزینه ها اغلب از تاخیر، انبارداری و اشتباهات اسنادی ایجاد می شوند؛ بنابراین خدمات ترخیص به شرکت های معتبر مانند وانکیس کمپانی بسپارید تا برگ سبز را در کمترین زمان برای شما دریافت کنید. برای کسب اطلاغات بیشتر با تیم کارشناسان ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

صدور پروانه سبز گمرکی چقدر زمان می برد؟

صدور پروانه سبز در حالت عادی یک تا ۳ روز کاری زمان می برد. در صورت نقص مدارک یا قرار گرفتن در مسیرهای زرد و قرمز، این زمان ممکن است به یک هفته یا بیشتر افزایش یابد.

آیا دریافت پروانه سبز هزینه جداگانه ای دارد؟

خود پروانه سبز هزینه جداگانه ندارد؛ اما هزینه های مرتبط شامل حقوق ورودی، انبارداری، خدمات گمرکی و کارمزد ترخیص کار می شود.

چگونه می توان هزینه ترخیص کالا را کاهش داد؟

با انتخاب صحیح کد تعرفه (HS Code)، تکمیل بودن مدارک، ترخیص سریع و جلوگیری از ماندن کالا در انبار می توان هزینه ها را کاهش داد.

آیا بدون کارت بازرگانی می توان پروانه سبز گمرکی دریافت کرد؟

برای واردات تجاری نیاز به کارت بازرگانی است، اما در برخی موارد خاص مثل پته گمرکی یا واردات شخصی محدود امکان ترخیص بدون کارت وجود دارد.

پروانه سبز گمرکی به صورت الکترونیکی صادر می شود یا کاغذی؟

در حال حاضر پروانه سبز به صورت کاملا الکترونیکی در سامانه گمرک ایران صادر می شود و امکان استعلام و چاپ آن نیز وجود دارد.

اگر اطلاعات پروانه سبز اشتباه باشد چه باید کرد؟

در صورت وجود خطا، باید از طریق سامانه EPL یا گمرک مربوطه درخواست اصلاح یا ویرایش اظهارنامه ثبت شود.

رمز دسترسی به پروانه گمرکی چیست؟

رمز دسترسی یک کد محرمانه است که هنگام ثبت اظهارنامه یا از طریق سامانه EPL به صاحب کالا یا ترخیص کار داده می شود.

چه کالاهایی نیاز به پروانه سبز گمرکی دارند؟

تمام کالاهای وارداتی تجاری برای خروج از گمرک نیاز به پروانه سبز دارند. این شامل کالاهای صنعتی، مصرفی، مواد اولیه و تجهیزات می شود