برگ سبز گمرکی چیست و چه کاربردی دارد؟

برگ سبز گمرکی یا پروانه سبز گمرکی یک سند رسمی است که توسط گمرک صادر می شود. این سند نشان می دهد کالا تمام مراحل قانونی، بررسی ها و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را طی کرده و اجازه ترخیص از گمرک را دارد. برگ سبز در واقع مجوز نهایی برای خارج کردن کالا از گمرک و ورود آن به بازار داخلی یا خروج از کشور در فرآیند صادرات محسوب می شود.

در این مقاله از «وانیکس کمپانی» در مورد کاربرد، نحوه استعلام، مراحل دریافت و سایر موارد پیرامون برگ سبز گمرکی صحبت می کنیم.

برگ سبز گمرکی چیست؟

برگ سبز گمرکی یک سند رسمی و استاندارد است که توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران و پس از طی کامل مراحل تشریفات گمرکی صادر می شود. این سند به صورت الکترونیکی یا کاغذی تنظیم خواهد شد و در آن مشخصات کالا، کد تعرفه گمرکی، ارزش گذاری انجام شده، شماره اظهارنامه و داده های هویتی مرتبط با وارد کننده یا صادر کننده درج می شود.

کاربرد برگ سبز گمرکی در این است که به عنوان مجوز قانونی خروج کالا از گمرک عمل می کند و بدون آن، هیچ کالایی اجازه ترخیص و ورود به بازار داخلی یا خروج از کشور را ندارد.

برگ سبز گمرکی الکترونیکی چیست؟

برگ سبز گمرکی الکترونیکی نسخه دیجیتالی و رسمی پروانه گمرکی است که در سامانه های یکپارچه گمرکی صادر می شود. این سند جایگزین اسناد کاغذی سنتی شده است. پروانه سبز گمرکی دیجیتالی پس از تکمیل کامل تشریفات گمرکی، بررسی اسناد، ارزیابی کالا و ثبت اطلاعات در سامانه جامع امور گمرکی به صورت سیستمی تولید می شود. ویژگی مهم نسخه الکترونیکی، ثبت و نگهداری اطلاعات در بستر آنلاین و امکان استعلام و پیگیری دیجیتال آن است.

اطلاعات و کدهای درج شده در برگ سبز گمرکی

همانطور که گفتیم، مشخصاتی روی پروانه سبز گمرکی درج شده اند که حاوی اطلاعات خاصی هستند. مهمترین اطلاعات درج شده در برگ سبز گمرکی همراه با کدها و شناسه های مهم در جدول زیر آورده شده است:

اهمیت پروانه سبز گمرکی

پروانه سبز گمرکی مجوز نهایی و رسمی ترخیص کالا از گمرک است و بدون آن، کالا اجازه خروج قانونی از گمرک را ندارد. این سند نشان می دهد که تمام مراحل قانونی، بررسی اسناد، پرداخت حقوق و عوارض و کنترل های گمرکی انجام شده و کالا از نظر قانون قابل ترخیص است. در ادامه به اهمیت آن در حوزه های مختلف اشاره می کنیم:

• نشان دهنده تسویه کامل مالی با گمرک شامل حقوق ورودی، مالیات و غیره است.
• از بروز اختلافات قانونی و اتهام های مرتبط با ورود غیرقانونی کالا جلوگیری می کند.
• داشتن پروانه سبز باعث کاهش توقف کالا در گمرک و ترخیص سریع تر آن می شود.
• هزینه های نگهداری کالا در انبار گمرک با ترخیص سریع تر به حداقل می رسد.
• تضمین می کند که کالا مطابق قوانین وارد یا صادر شده و روند تجارت قابل ردیابی است.
• به عنوان مدرک معتبر در تعامل با سایر کشورها و نهادهای تجاری قابل استفاده است.

نحوه استعلام برگ سبز گمرکی

نحوه استعلام پروانه سبز گمرکی به صورت الکترونیکی و از طریق «پنجره واحد تجارت فرامرزی» انجام می شود. برای این کار، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. وارد سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی به نشانی epl.irica.ir شوید.
2. با نام کاربری و رمز عبور وارد حساب کاربری خود شوید.
3. گزینه مربوط به اظهارنامه یا پروانه گمرکی را انتخاب کنید.
4. شماره سریال اظهارنامه را وارد کنید.
5. رمز دسترسی به پروانه (که از سامانه تولید می شود) را ثبت کنید.
6. کد امنیتی را وارد کرده و گزینه جستجو را بزنید.
7. وضعیت و جزئیات برگ سبز گمرکی نمایش داده می شود و قابل چاپ است.

تفاوت برگ سبز گمرکی با پته گمرکی

پته گمرکی هم یکی از اسنادی است که در زمان ترخیص کالا مورد نیاز خواهد بود؛ اما تفاوت هایی با پروانه سبز گمرکی دارد. در جدول زیر به این تفاوت ها اشاره می کنیم:

مراحل دریافت برگ سبز گمرکی

برای دریافت پروانه سبز گمرکی باید یکسری مراحل را طی کنید در ادامه گام به گام توضیح می دهیم:

1. ثبت اظهارنامه گمرکی در سامانه EPL

شما ابتدا باید اطلاعات کامل مربوط به کالا را در سامانه جامع گمرکی (پنجره واحد تجارت فرامرزی) ثبت کنید. این اطلاعات شامل مشخصات کالا، ارزش، کشور مبدا، نوع حمل و مدارک ضروری است. ثبت دقیق اظهارنامه بسیار مهم است، زیرا مبنای تمام مراحل بعدی ترخیص کالا محسوب می شود. پس از ثبت، یک کد پیگیری (کوتاژ) برای پرونده صادر می شود که روند بررسی کالا را آغاز می کند.

مدارک لازم برای پروانه سبز گمرکی

• کارت بازرگانی معتبر (برای واردات تجاری)
• اظهارنامه گمرکی ثبت شده در سامانه EPL
• فاکتور تجاری
• پیش فاکتور
• بارنامه حمل کالا
• لیست عدل بندی
• قبض انبار گمرکی
• گواهی مبدا
• بیمه نامه حمل کالا
• مجوز ثبت سفارش کالا (در واردات رسمی)
• مجوزهای قانونی مرتبط با نوع کالا (استاندارد، بهداشت، قرنطینه و…)
• گواهی بازرسی کالا (در صورت نیاز گمرک)
• مدارک هویتی صاحب کالا یا نماینده قانونی
• ترخیصیه (در صورت حمل دریایی یا حمل بین المللی)

2. بررسی و ارزیابی اسناد و کالا توسط گمرک

کارشناسان گمرک اسناد ثبت شده در اظهارنامه را با محموله واقعی تطبیق می دهند. هدف این بررسی، اطمینان از صحت اطلاعات، بررسی ارزش واقعی کالا و تعیین مسیر گمرکی (سبز، زرد یا قرمز) است. در صورت نیاز ممکن است کالا به بازرسی فیزیکی یا کنترل های تخصصی مانند استاندارد یا بهداشت ارجاع داده شود. این مرحله نقش مهمی در جلوگیری از تخلف، قاچاق و کم اظهاری ارزش کالا دارد و پایه تصمیم گیری برای ادامه فرآیند ترخیص است.

3. تعیین و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

پس از تایید اطلاعات و ارزیابی کالا، میزان حقوق ورودی، عوارض گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر هزینه های قانونی توسط گمرک محاسبه می شود. شما موظف هستید این مبالغ را از طریق سامانه های بانکی یا پرداخت الکترونیکی تسویه کنید. پرداخت کامل این هزینه ها شرط اصلی ادامه فرآیند و صدور برگ سبز است. هرگونه تاخیر یا نقص در پرداخت می تواند باعث توقف ترخیص کالا و افزایش هزینه های انبارداری شود.

4. بازرسی نهایی و تایید نهایی گمرک

در برخی موارد، کالا قبل از صدور مجوز نهایی تحت بازرسی دقیق تر قرار می گیرد. این بازرسی می تواند شامل بررسی فیزیکی، تطبیق اسناد حمل، کنترل استانداردهای فنی یا مجوزهای بهداشتی باشد. هدف این مرحله اطمینان از انطباق کامل کالا با اظهارنامه ثبت شده است. در صورت نبود مغایرت، گمرک تایید نهایی را صادر می کند. این مرحله یکی از مهم ترین بخش ها برای جلوگیری از ورود کالاهای غیرمجاز یا مغایر با قوانین کشور است.

5. صدور برگ سبز گمرکی (پروانه ترخیص کالا)

در مرحله پایانی و پس از تکمیل تمام مراحل قبلی، گمرک اقدام به صدور برگ سبز گمرکی می کند. این سند به معنای تأیید رسمی انجام تمام تشریفات گمرکی و اجازه خروج کالا از گمرک است. برگ سبز در واقع مدرک قانونی ترخیص محسوب می شود و نشان می دهد که کالا از نظر مالی، اسنادی و قانونی کاملاً تسویه شده است. پس از صدور این سند، کالا می تواند وارد بازار داخلی یا فرآیند حمل نهایی شود.

هزینه ها و مالیات برگ سبز گمرکی

هزینه ها و مالیات برای پوشش حقوق دولت، کنترل واردات، خدمات گمرکی و ارزش گذاری قانونی کالا دریافت می شوند. این مبالغ قبل از صدور برگ سبز باید به طور کامل تسویه شوند تا کالا اجازه خروج از گمرک را داشته باشد. در ادامه به این هزینه و مالیات اشاره می کنیم.

مالیات ها و عوارض دولتی

• حقوق گمرکی: درصدی از ارزش کالا طبق تعرفه های گمرکی
• سود بازرگانی: مبلغی برای واردات برخی کالاها به عنوان عوارض تجاری
• مالیات بر ارزش افزوده (VAT): درصدی از ارزش کل کالا به صورت مالیات مصرفی
• مالیات علی الحساب: حدود ۴ درصد از ارزش فاکتور به عنوان پیش پرداخت مالیاتی
• عوارض متفرقه: هزینه عوارض هلال احمر، شهرداری و سایر سازمان های مرتبط

هزینه های خدمات گمرکی

• هزینه تخلیه و بارگیری: مربوط به جابه جایی کالا در بنادر، انبارها و محوطه های گمرکی
• هزینه انبارداری: هزینه نگهداری کالا در انبار گمرک تا زمان ترخیص
• هزینه خدمات بندری و استانداردسازی: خدمات سازمان بنادر، کنترل کیفیت و بررسی استاندارد کالا

جایگزین برگ سبز گمرکی

در حال حاضر سندی که به طور کامل و رسمی بتواند جایگزین برگ سبز گمرکی شود وجود ندارد. برگ سبز به عنوان مدرک اصلی و نهایی در فرآیند ترخیص کالا شناخته می شود و هیچ سند دیگری به تنهایی توان جایگزینی کامل آن را ندارد؛ اما در برخی شرایط خاص، اسنادی صادر می شوند که از نظر کارکرد تا حدی مشابه هستند، اما دامنه استفاده و اعتبار آنها متفاوت است. در ادامه بیشتر توضیح می دهیم:

• پته گمرکی: این سند برای کالاهای مسافری، غیرتجاری و همچنین محموله های تجاری با ارزش پایین صادر می شود. پته در این موارد نقش جایگزین برگ سبز را دارد، اما برای واردات تجاری در مقیاس بالا اعتبار آن را ندارد.
• پروانه صادراتی: برای فرآیند صادرات به طور خاص از پروانه صادراتی استفاده می شود. این سند نیز به عنوان مدرک اصلی خروج کالا از کشور شناخته می شود و از نظر ساختار اطلاعاتی مشابه پروانه سبز گمرکی دارد.
• اسناد ورود موقت: در مواردی که کالا به صورت موقت وارد کشور می شود، مانند تجهیزات نمایشگاهی یا ماشین آلات پروژه ای، از مجوزها و پروانه های ورود موقت استفاده می شود. این اسناد ماهیت موقتی دارند.

قوانین فروش برگ سبز گمرکی

پروانه سبز گمرکی یک سند رسمی و غیرقابل انتقال است که فقط به نام واردکننده (شخص حقیقی یا حقوقی) و برای یک کالای مشخص صادر می شود؛ بنابراین خرید و فروش یا واگذاری آن به دیگران از نظر قانونی امکان پذیر نیست و اعتبار حقوقی ندارد. در واقع، این سند نشان دهنده انجام کامل تشریفات گمرکی، پرداخت حقوق و عوارض و ترخیص قانونی کالا توسط همان صاحب کالاست و نمی توان آن را مانند یک دارایی مستقل معامله کرد.

کلام آخر

برگ سبز گمرکی یکی از مهمترین اسناد رسمی گمرک است که پس از انجام کامل مراحل ترخیص، پرداخت حقوق و عوارض و تایید نهایی کالا صادر می شود. این سند مجوز خروج قانونی کالا از گمرک به حساب می آید و شامل اطلاعاتی مانند مشخصات کالا، صاحب کالا و کد تعرفه گمرکی است. این سند نشان می دهد واردات یا صادرات به صورت قانونی انجام شده است.

اگر به دنبال ترخیص کالا و طی کردن تمامی مراحل قانونی از گمرک هستید، ما در وانیکس کمپانی آماده کمک به شما هستیم. برای کسب اطلاعات بیشتر با تیم متخصصان ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

چرا برگ سبز گمرکی اهمیت دارد؟

نشان می دهد تمام مراحل قانونی و پرداخت ها انجام شده است. این سند مجوز نهایی خروج کالا از گمرک محسوب می شود.

چه کسی برگ سبز گمرکی را صادر می کند؟

این سند توسط اداره گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر می شود. پس از بررسی و تایید نهایی پرونده ترخیص کالا صادر می گردد.

چه اطلاعاتی در برگ سبز گمرکی ثبت می شود؟

مشخصات کالا، ارزش، وزن و اطلاعات صاحب کالا درج می شود. همچنین حقوق و عوارض پرداخت شده نیز ثبت خواهد شد.

آیا بدون برگ سبز می توان کالا را ترخیص کرد؟

خیر، این سند شرط اصلی خروج کالا از گمرک است. بدون برگه سبز، اجازه تحویل کالا صادر نمی شود.

هزینه برگ سبز گمرکی چگونه محاسبه می شود؟

بر اساس حقوق گمرکی، سود بازرگانی و مالیات بر ارزش افزوده است. نوع و ارزش کالا در میزان هزینه تاثیر مستقیم دارد.